De vraag van 25 oktober 2011 luidt:

"Tijdens de Wereld Draait Door van woensdag 19 oktober zag ik een kunstenaar die een schaap expres op zijn rug neer gelegd had, maar dat is toch niet alleen erg zielig maar ook gevaarlijk voor het schaap?"


Antwoord van Frank:


"Een schaap dat op zijn rug ligt noemen wij een verwenteld schaap. Omdat een schaap meestal niet uit zichzelf overeind kan komen en er door deze abnormale positie allerlei processen misgaan in de buikholte van het schaap is directe hulp geboden om het schaap weer overeind te helpen.

Een van de redenen waarom een schaap op zijn rug terecht komt is jeuk. Jeuk kan onder andere ontstaan door myiasis (madenziekte) of schurft. Schapen met veel wol en schapen met een brede rug (zoals een vleesras als de texelaar) hebben veel moeite om overeind te komen wanneer ze op hun rug terecht komen, zeker als de ondergrond oneffen is met veel kuilen. Wanneer het schaap op de rug ligt zullen de ingewanden op de longen, de ruggewervels en de grote bloedvaten in de buik drukken waardoor de longen en de bloedvaten in de verdrukking komen. Hierdoor wordt de ademhaling bemoeilijkt en zal er ten gevolge van de druk op de bloedvaten shock en zelf sterfte kunnen optreden.

Een schaap dat op zijn rug ligt moet snel geholpen worden. Hierbij is het van belang om het schaap eerst op de kont te zetten en circa 10 minuten in deze positie te houden. Hierdoor zullen de organen hun normale postie innemen en zal de druk op longen en bloedvaten verminderen. Doordat het bloed ineens weer normaal gaat stromen krijgen de organen weer voldoende zuurstofrijk bloed, maar moet het schapelijf even wennen aan de nieuwe situatie. De grote hoeveelheden gas in normaliter gevormd wordt in het maagdarmkanaal van herkauwers krijgt hierdoor ook de tijd om normaal afgevoerd te worden. Na deze periode kan het schaap weer rechtop gezet worden. Veel schapen zullen vervolgens binnen enkele minuten weer gaan grazen en doen alsof er niets gebeurd is. Schapen die langer op de rug gelegen hebben kunnen, eenmaal overeind, een slingerende gang vertonen alsof ze dronken zijn. Deze categorie moet begeleid worden totdat zij normaal kunnen lopen; in de fase van de dronkenmansgang kunnen zij namelijk gemakkelijk in de sloot rollen en alsnog overlijden."